Langsdeelschuur – vervolg

De schuur stond eerst in Oosterhout, bij de grens met Rijen, en is daar in 1972 door heemleden afgebroken en in Goirle weer opgebouwd. Al is het van origine geen Goirlese schuur, door een speling van het lot bestaat er wel een historische relatie tussen Goirle en juist deze schuur. Oorspronkelijk is ze namelijk gebouwd als schuurkerk voor de katholieken van Bavel. Na de vrede van Münster hadden de Bavelse parochianen gebruik kunnen maken van een ruimte in kasteel IJpelaar om hun geloof uit te oefenen. Toen de toeloop te groot werd, mochten ze in 1683 op het terrein van het kasteel deze schuurkerk bouwen.

Opbouw langsdeelschuur

In 1684, een jaar na de bouw, wordt Antonius Crols, geboren in Goirle, benoemd tot pastoor in Bavel. Antonius Crols was in 1649 geboren als zoon van Adriaan Crols en Ida van Dijck. Zijn ouderlijk huis was het Pannenhuijs, gelegen naast de kerk waar nu verpleeghuis St. Elisabeth staat. In 1677 wordt hij tot priester gewijd en tussen 1684 en 1722, het jaar van zijn overlijden, zal hij als Bavels pastoor op kasteel IJpelaar blijven wonen. Als pastoor van de Bavelse en Heusdenhoutse katholieken heeft hij in deze schuur decennia lang de mis opgedragen. Ook Crols’ opvolger, zijn neef Hendrik van der Sande, geboren in 1678, is uit Goirle afkomstig. De schuurkerk noemt hij een oratorium nitidum, een schitterend gebedshuis, wat goed te begrijpen is als we ons realiseren dat hij de beschikking had over een ruime schuur die op dat moment tot de modernste in de streek behoorde. De schuur blijft als kerk in gebruik tot 1743 wanneer er een nieuwe schuurkerk opgetrokken wordt op de akker “de Braecke” aan de rand van Bavel. Tot 1852 is de schuur hoogstwaarschijnlijk als boerenschuur bij kasteel IJpelaar in gebruik gebleven, maar in dat jaar wordt ze overgeplaatst naar Oosterhout, op de grens met Rijen. Dit jaartal staat in het gebint van de schuur gekerfd. 120 Jaar later verwerft de heemkunde kring de schuur uit handen van de kinderen Havermans, en wordt ze opgebouwd op pastoor Crols’ geboortegrond. Vormde ze eerst een toevluchtsoord voor gelovigen, deed ze daarna dienst als boerenschuur, nu wordt ze door het heem gebruikt voor lezingen, bijeenkomsten en als tentoonstellingsruimte voor boeren werktuigen en is het een gemeentelijke trouwlocatie.

Schuurkerk bij kasteel IJpelaar1789
De voormalige schuurkerk bij kasteel Ijpelaar anno 1789

Nog wat details

Jaartal in gebintstaander langsdeelschuur
Jaartal in de gebintstaander
De langsdeelschuur
Linden voor de schuur
Omdat het verleden kleur kan geven
Omdat het verleden kleur kan geven

Bronnen

J. van Gils, “Drie Bavels pastoors en hun erfgenamen”, in: De Brabantse Leeuw 24 (1975) (no. 1–2), p. 26–31 en De Brabantse Leeuw 24 (1975) (no. 3–4), p. 33–43.
Joseph Wijdemans, “Van kerkschuur tot heemschuur”, in: Rond de Schutsboom 8 (no. 1, juni 1988), p. 33–40.
Joseph Wijdemans, “Pastoor Antonie Crols”, in: Th. Kemmeren en N. de Vries (eindred.) Goirlenaren en hun geloof, Goirle: Heemkundige Kring De Vyer Heertganghen, 1995 (Jaarboek 1995), p. 72–75.

🤝 Vrijwilligers gezocht
Vrijwilligers gezocht

Samen houden we het erfgoed levend

Heb je af en toe een paar uurtjes over? Dan maken we graag kennis.

🧹

Huishoudelijke taken

Koffie, huishoudelijke klusjes en het gebouw netjes houden.

  • Koffie/thee verzorgen
  • Bezoekers ontvangen
  • Lichte huishoudelijke taken
  • Gezellige vrijwilligersploeg
🛠

Gebouwen & kruidentuin

Klussen, onderhoud en tuinwerk.

  • Kleine onderhoudsklussen
  • Schilderen
  • Kruidentuin onderhouden
  • Werken wanneer het uitkomt
💻

Webbeheerder

Ondersteun de webmaster.

Je helpt eerst mee en neemt op termijn het beheer van de website over.

Waarom vrijwilliger worden?

  • Leuke collega's
  • Veel waardering
  • Bijdragen aan het behoud van ons erfgoed
  • Koffie staat altijd klaar
🤝 Ik wil vrijwilliger worden
📚 Gratis boeken
×
Heemkundige Publicaties

Ontdek het geschreven erfgoed van Goirle en Riel

Stichting Erfgoed Goirle "De Vyer Heertganghen" heeft in de loop der jaren een omvangrijke verzameling publicaties verzameld over de lokale geschiedenis, monumenten, families, verenigingen en bijzondere gebeurtenissen.

"Bewaar het verleden, ontdek het verhaal."

In onze publicatielijst vindt u onder andere:

  • Heemkundige boeken en naslagwerken
  • Uitgaven over monumenten en erfgoed
  • Thematische brochures en tijdschriften
  • Beschikbaarheid en eventuele verkoopprijs

Veel uitgaven zijn gratis beschikbaar of tegen een geringe vergoeding verkrijgbaar.

📄 Open de publicatielijst (PDF)