Tekens van leven

Schutsboom-college 2026.

In het eerste schutsboomcollege gaan we op zoek naar tekens van leven uit het verleden van Goirle: overblijfselen van alles wat vroegere generaties hebben gedaan om hun omgeving leefbaar te maken. En dat is nogal wat! Onze dagelijkse omgeving zit nog vol met de sporen en restanten van de levens van de vroegere Goirlenaren. Hieronder enkele voorbeelden uit het college.

 Oude karresporen, verharde wegen
Op onderstaande kaart zijn in zwart de karresporen ingetekend die er 250 geleden in onze omgeving liepen. Veel van onze huidige wegen zijn daaruit voortgekomen. Ze volgen het verloop van die oude karresporen. Kijk maar naar de Oude Tilburgsebaan (nog altijd onverhard), Rielsedijk, Beeksedijk, Oude Baan, Tilburgseweg, Kloosterstraat, Molendijk (onverhard). Allemaal eeuwenoude weggetjes. Midden op de Regte Hei liggen nog restanten van de middeleeuwse karresporen en misschien zijn die nog wel ouder dan de middeleeuwen.

Grafheuvels
De grafheuvels midden op de hei kent iedereeen waarschijnlijk wel. Zes grafmonumenten uit de bronstijd (±1500 v. Chr.). Maar in de buurt van de vogelkijkhut ligt nog een mooie grafheuvel die in twee fases is gebruikt (zie afbeelding hieronder). Aan de overkant van de Leij richting de Kiek liggen er nog een paar verscholen in het bos. Graven zijn ook tekens van leven! De grafheuvelbouwers woonden in de buurt van hun begraafplaatsen, in boerderijen die waarschijnlijk dichter bij de vruchtbare gronden van het beekdal stonden. Daar zijn geen vondsten van bekend, maar bij de Aasvoort, beekovergang bij het RielsHoefke, zijn wel restanten gevonden van houten verstevigingen om daar met droge voeten de Leij over te kunnen steken. Deze restanten waren drie- en vierduizend jaar oud.

Hutkom
Recente opgravigen op de Bakertand hebben restanten blootgelegd van bewoning in de bronsrtijd, ijzertijd (±500 v. Chr.), de Merovingische tijd (6e en 7e eeuw n. Chr.) en moderne tijd (18e en 19e eeuw). Hieronder de plattegrond van een van de gevonden Merovingische hutkommen: kleine schuurtjes voor ambachtelijke activiteiten zoals pottenbakken, smeedwerk en kledingmakerij. In deze hutkommen zijn o.a. scherven, vuurplaatsen, glazen kraaltjes en een slijpsteen gevonden. Ook een afbeelding van een reconstructue van een hutkom (Geschichtspark Bärnau-Tachov, Duitsland).

Hagelkruis
De Kruisbaan is vernoemd naar het hagelkruis dat vroeger aan de overkant van de Tilburgseweg op de Grote Akker stond. Hagelkruisen stonden tussen de akkers bij een kruising van veldwegen en waren geplaatst ter bescherming van het gewas. Ze speelden een rol in het dagelijkse agrarische leven, want er waren verschillende religieuze rituelen verbonden met het hagelkruis (processie, broodbedeling, devotie). In 1533 wordt er al vermelding gemaakt van “’t Hagelcruys te Goirle”.

📚 Gratis boeken
×
Heemkundige Publicaties

Ontdek het geschreven erfgoed van Goirle en Riel

Stichting Erfgoed Goirle "De Vyer Heertganghen" heeft in de loop der jaren een omvangrijke verzameling publicaties verzameld over de lokale geschiedenis, monumenten, families, verenigingen en bijzondere gebeurtenissen.

"Bewaar het verleden, ontdek het verhaal."

In onze publicatielijst vindt u onder andere:

  • Heemkundige boeken en naslagwerken
  • Uitgaven over monumenten en erfgoed
  • Thematische brochures en tijdschriften
  • Beschikbaarheid en eventuele verkoopprijs

Veel uitgaven zijn gratis beschikbaar of tegen een geringe vergoeding verkrijgbaar.

📄 Open de publicatielijst (PDF)